• Jugowice
  • Kliny
  • Kosocice
  • Opatkowice
  • Rajsko
  • Soboniowice
  • Swoszowice
  • Wróblowice
  • Zbydniowice
  • Jugowice
  • Kliny
  • Kosocice
  • Opatkowice
  • Rajsko
  • Soboniowice
  • Swoszowice
  • Wróblowice
  • Zbydniowice

Rada Dzielnicy X Liderem inwestycyjnym w Krakowie 2015-2019

Historia Dzielnicy X

(opracowała Małgorzata Niechaj – bip.krakow.pl)

Na terenie Dzielnicy X znajdują się historyczne miejscowości: Jugowice, Swoszowice, Opatkowice, Wróblowice, Rajsko, Soboniowice, Kosocice, Zbydniowice.

Jugowice wieś pierwszy wzmiankowana w 1372 r. jako własność mieszczan krakowskich, ale już mieszczanin Gicz w 1386 r. sprzedał wieś. Kolejnymi właścicielami były zgromadzenia zakonne: Bożogrobców w Miechowie (XIV-XVIw.), św. Jadwigi na Stradomiu (XVI-XVIIIw.). W 2 poł. XV w. we wsi znajdował się folwark i karczma. Wieś podlegała parafii św. Jakuba na Kazimierzu. W końcu XVIII w. Jugowice zostały włączone do Borku Fałęckiego. W latach 80-tych XIX w. przez teren wsi przeprowadzono odcinek tzw. traktu cesarskiego z Wiednia do Lwowa (obecnie ul. Zakopiańska). Oprócz tej drogi przez Jugowice przeprowadzono w 1884 r. linię kolejową Kraków-Oświęcim przez Skawinę. W ramach Twierdzy Kraków na terenie wsi w latach 1896-1902 wzniesiono fort Łapianka i wytyczono drogę do Swoszowic. Od 1925 r. wieś podlegała parafii w Borku Fałęckim. Po II wojnie światowej na terenie zainicjowano budowę osiedla domów jednorodzinnych rozbudowywaną w wielkie osiedle Kliny. Natomiast część Jugowic zajmowały wyrobiska zakładów Solvay.

Jugowice zostały włączone do Krakowa w 1941 r. jako XXIV dzielnica katastralna.

Swoszowice wieś pierwszy raz wzmiankowana w 1362 r. jako własność rycerska. Od 1392 r. należała do sekretarza królewskiego Piotra ze Swoszowic. Wieś podlegała parafii św. Jakuba na Kazimierzu. Od połowy XV w. część wsi była własnością zakonu Kanoników przy kościele Bożego Ciała. Król Władysław Jagiełło w 1415 r. przeniósł wieś z prawa polskiego na średzkie. Na terenie Swoszowic powstały kopalnie siarki stanowiące własność królewską po odkryciu w 1422 r. dużych pokładów tego minerału. W 2 poł. XV w. we wsi znajdował się folwark, karczma i młyn nad Wilgą. Król Zygmunt III Waza nadał na początku XVII w. prawa do kopalni siarki Kanonikom z parafii Bożego Ciała na Kazimierzu. W końcu XVIII w. Swoszowice jako wieś zakonna zostały przez władze austriackie przekazały na własność Funduszu Religijnego. Następnie właścicielem wieś bez kopalń została rodzina Strenschuss-Saniewskich. Natomiast kopalnie siarki od 1807 r. stanowiły własność rządową, a w 1882 r. zaniechano wydobywania siarki w Swoszowicach. Przy eksploatacji złóż siarkowych odkryto lecznicze działanie wód siarczanych. Pierwszy raz o ich wykorzystaniu w celach leczniczych pisał w 1578 r. W. Oczko w traktacie O cieplicach. W 1796 r. wzniesiono pierwsze budynki zdrojowe, a w 1811 r. nowy właściciel wsi i zdroju F. Radwański wybudował dom zdrojowy. Zakład kąpielowy został rozbudowany m.in. o działy wziewań, elektroterapii, rehabilitacji. Uzdrowisko w Swoszowicach stało się bardzo modne, szczególnie w okresie Księstwa Warszawskiego, leczył się w nim m.in. Hugo Kołłątaj w 1810 r. Po klęsce Powstania Listopadowego kurort podupadł i dopiero założona przez J. Dietla w 1859 r. Spółka Uzdrowisk Krajowych rozbudowała zakład uzdrowiskowy i założyła park krajobrazowy. W tym czasie dokonano modernizacji uzdrowiska m.in. obudowano Źródło Główne neogotycką dekoracją, tworząc zamknięte pomieszczenie do inhalacji oraz przeprowadzono badania składu chemicznego i właściwości źródeł. W 1860 r. zbudowano parterowy budynek z poprzecznymi piętrowymi pawilonami zw. Łazienkami, a następnie budynek restauracji i sali zebrań oraz tzw. pałacyk letni. W 1867 r. uzdrowisko przejął hr. Stadnicki. Wtedy też pogłębiono Źródło Główne i wymieniono obmurowanie, a także zmodernizowano najstarsze skrzydło oraz wybudowano dom zajezdny zwany Szwajcarką. Gdy w latach 1860-80 brakowało wody w Głównym Źródle uzupełniano je wodą ze Źródła Napoleon. W okresie I i II wojny zespół uzdrowiskowy uległ dewastacji. Dopiero w 1942 r. Niemcy rozbudowali pomieszczenia Łazienek. W latach 1945-75 uzdrowisko należało do Zakładu Przyrodolecznictwa w Krakowie. W 1973 r. w celu ochrony złóż wód leczniczych utworzony został Obszar Górniczy Swoszowice. Od 1975 r. uzdrowisko należy do Zespołu Uzdrowisk Krakowskich (od 1999 r. spółka akcyjna) i nosi nazwę Szpital Uzdrowiskowy Oddział Reumatologiczny w Swoszowicach. W skład zespołu uzdrowiskowego wchodzą budynki: Łazienki, Słońce i Szwajcarka. W 2 poł. XIX w. wieś podlegała parafii we Wróblowicach. Natomiast w latach 1979-81 na miejscu dawnej kaplicy sanatoryjnej wzniesiono kościół Opatrzności Bożej, a w 1982 r. erygowano parafię. W ramach Twierdzy Kraków w latach 1896-1902 na pograniczu wsi Swoszowic i Wróblowic wzniesiono fort Swoszowice. Przez Swoszowice przeprowadzono w 1884 r. linię kolejową Kraków-Oświęcim przez Skawinę. Przystanek kolejowy usytuowano na terenie sąsiedniego Borku Fałęckiego, ale nosi nazwę Swoszowice. Na przełomie XIX i XX w. w sąsiedztwie uzdrowiska rozwinęła się zabudowa willowa, a w XX w. rozbudowują się kolejne osiedla.

Swoszowice zostały włączone do Krakowa w 1973 r. jako część dzielnicy Podgórze.

Opatkowice pierwszy raz były wzmiankowane w XIII w. jako własność Benedyktynów z Tyńca. W XIV w. na terenie wsi znajdował się młyn nad Wilgą, którego połowę opat tyniecki Jan wydzierżawił w 1362 r. młynarzowi Jakubowi. W 1367 r. król Kazimierz Wielki lokował wieś na prawie niemieckim. W kolejnym stuleciu Jan Długosz zakupił w 1471 r. dwa łany dla zakonu Paulinów na Skałce. Najpierw w XV w. wieś podlegała parafii św. Jakuba na Kazimierzu, a od XVI w. parafii w Gaju. W XVI w. na terenie wsi założono folwark. W końcu XVIII w. Opatkowice jako wieś zakonna zostały przez władze austriackie przekazały na własność Funduszu Religijnego. W 1884 r. przez obszar Opatkowic zbudowano linię kolejową do Oświęcimia. W XVIII w. przez teren wsi wiódł odcinek tzw. traktu cesarskiego z Wiednia do Lwowa (obecnie ul. Zakopiańska). Natomiast w latach 90-tych XX w. przez teren Opatkowic przez przeprowadzono południową obwodnicę miasta, a przy skrzyżowaniu z ul. Zakopiańską zlokalizowano dwupoziomowy węzeł komunikacyjny.

Opatkowice włączono do Krakowa w 1973 r. jako część dzielnicy administracyjnej Podgórze.

Wróblowice po raz pierwszy były wzmiankowana w 1381 r. W tym czasie należała do parafii św. Jakuba na Kazimierzu. W 1427 r. Mikołaj i Jan z Brzezia przekazali swoją część wsi zakonowi Augustianów z Kazimierza, a w 2 poł. XV w. pozostałą część przekazał im też Zbigniew z Brzezia. W tym okresie powstał folwark klasztorny. Po 1804 r. erygowano parafię Przemienienia Pańskiego, a obok folwarku wzniesiono drewniany kościół, który zastąpiono murowanym w latach 1875-81 z polichromią z 1999 r. (wg proj. A. i E. Osieckich). W 1 poł. XIX w. założono cmentarz parafialny. W ramach Twierdzy Kraków w latach 1896-1902 na pograniczu wsi Swoszowic i Wróblowic wzniesiono fort Swoszowice. W latach 70-tych XX w. na terenie Wróblowic rozwijała się zabudowa podmiejska.

Wróblowice włączono do Krakowa w 1973 r. jako część dzielnicy administracyjnej Podgórze.

Rajsko po raz pierwszy było wzmiankowana w 1390 r. jako wieś rycerska, a następnie szlachecka. Od początku należała do parafii w Kosocicach. W 2 poł. XV w. na terenie wsi znajdował się folwark, karczma przy trakcie solnym oraz młyn, a od XVI w. huta siarczana (wzmiankowana już w 1581 r.). Od XVIII w. wieś wraz z hutą przejęła rodzina Stokowskich, którzy na początku XIX w. na miejscu folwarku wybudowali zespół dworski z parkiem krajobrazowym. W latach 80-tych XIX w. swoje posiadłości na terenie Rajska posiadali Starowiejscy i Ettingerowie. W ramach Twierdzy Kraków w latach 1881-84 na terenie wsi wzniesiono fort artyleryjski Rajsko z zespołem szańców i baterii.

Rajsko włączono do Krakowa w 1973 r. jako część dzielnicy administracyjnej Podgórze.

Soboniowice do XVIII w. były podzielone na dwie wsie: Soboniowice w części południowej i Strzałkowice w północnej. Obydwie wsie podlegały parafii w Kosocicach. W 1418 r. na terenie Strzałkowic znajdował się młyn. W XVII w. rodzina Michałowskich posiadała majątki w obu wsiach. Część Soboniowic należał do Lenczowskich, a później do Janowskich. W XVIII w. we wsi powstał zespół dworski, a zachowany do dziś dwór pochodzi z 1850 r., przebudowany w XX w., zaś spichlerz z 1 poł. XIX w. Natomiast Strzałkowice do XVIII w., czyli do czasu włączenia ich do Soboniowic, należały do wicekustoszy krakowskich.

Soboniowice włączono do Krakowa w 1973 r. jako część dzielnicy administracyjnej Podgórze.

Kosocicie po raz pierwszy były wzmiankowana w 1238 r. jako własność rycerska, a później Benedyktynek w Staniątkach. W końcu XIV w. właścicielem stała się rodzina Kossockich, w XVII w. Dembińskich, a w 2 poł. XIX w. Śliwińskich. W XV w. na terenie wsi powstał folwark, przekształcony w zespół dworski. Już od 1326 r. wieś posiadała parafię Marii Magdaleny i drewniany kościół, na miejscu którego powstał nowy też drewniany w 1727 r. W latach 1932-34 wzniesiono kościół murowany (na miejscu spalonego drewnianego) konsekrowany w 1961 r. W 1770 r. we wsi założono cmentarz, na którym w 1986 r. wybudowano kaplicę św. Krzyża. W 1 poł. XIX w. do Kosocic włączono Barycz. W ramach Twierdzy Kraków w 1889 r. na terenie wsi wzniesiono dwa bliźniacze forty pancerne Kosocicie-Zachód i Kosocicie-Wschód zwany też Barycz.

Kosocicie włączono do Krakowa w 1973 r. jako część dzielnicy administracyjnej Podgórze.

Zbydniowice po raz pierwszy były wzmiankowana w 1398 r., a od początku należały do parafii w Kosocicach. W XVI w. wieś była własnością J. Stokowskiego, później wielokrotnie zmieniała właścicieli.

Zbydniowice włączono do Krakowa: w 1973 r. część północną, a w 1986 część południową do dzielnicy administracyjnej Podgórze.

Na terenie Dzielnicy X oprócz Jugowic włączonych do Krakowa jeszcze w czasie wojny pozostałe miejscowości włączono do Krakowa po stworzeniu czterech dzielnic administracyjnych i te pięć wsi znalazło się na terenie Podgórza wraz z fragmentami wsi Lusina i Libertów (przy wylocie ul. Zakopiańskiej z Krakowa). W większości były to wsie o charakterze rolniczym i posiadały obszerne tereny wykorzystywane do zabudowy głównie przez domki jednorodzinne z największym osiedlem Kliny. Na pozostałych terenach dominuje zabudowa podmiejska. Przez teren dzielnicy prowadzą duże arterie drogowe z fragmentami trasy Zakopianki i rozbudowywanej obwodnicy.

Najbliższa sesja Rady Dzielnicy X:
29 września 2021 r., 18:00, w sali OSS Opatkowianka przy ul. Inicjatywy Lokalnej 5

zobacz projekt porządku obrad Zobacz projekt porządku obrad
zobacz skan projektu uchwały Zobacz projekty uchwał

Koronawirus - plakat informacyjny

Ogłoszenia

Zobacz ogłoszenia

Budżet obywatelski - edycje wcześniejsze

4. Wielka Lekcja Ekologii

Konsultacje społeczne dot. projektu uchwały Rady Miasta Krakowa ws. przyjęcia „Programu Rozwoju Sportu w Krakowie na lata 2021-2025”

Analiza potrzeb mieszkańców Klin i otaczającego obszaru

Plan Zrównoważonej Mobilności Metropolii Krakowskiej – I etap konsultacji!

Plebiscyt Miejsce Przyjazne Rodzinom z Dziećmi

Konsultacje społeczne w sprawie użytku ekologicznego Łąki na Klinach

Konkurs fotograficzny na 30-lecie Rad Dzielnic

Krakowski Panel Klimatyczny Logo

Konsultacje społeczne projektu koncepcyjnego pn.: „Budowa wiaduktu w ciągu 
ul. Fredry nad linią kolejową nr 94”

Twój PIT robi różnicę – sprawdź, dlaczego warto rozliczać go w Krakowie!

Konsultacje społeczne ws. Dworu Badenich
 i Parku Wadów w Krakowie

Program Ochrony Środowiska dla Miasta Krakowa na lata 2020-2030

Komunikat Urzędu Stanu Cywilnego

Płać podatki w Krakowie

Karta Krakowska

Krakowianie mogą załatwić sprawy urzędowe w paczkomacie

Akcja Jestem Aktywny - wsparcie krakowskiego biznesu

Razem w walce o czyste powietrze

Obwieszczenie dotyczące lasów

Program inwestycyjny dla dzielnic Krakowa - Budowa Infrastruktury Sanitarnej

Program usuwania azbestu

Woda ogrzewana ciepłem sieciowym

Akcja Kierunek Sport

Światowe Dni Młodzieży

Komunikat policji dotyczący oszustw na tzw. „legendę”

Ostrzeżenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Komunikat Policji

Dane osobowe - apelujemy o ostrożność

Telefony alarmowe w razie powodzi

Wykaz dzielnicowych

Bezpiecznie pod wodą

Stop dla nielegalnego graffiti

Porady dla seniorów

Centrum Wielokulturowe w Krakowie i Punkt Informacyjny dla Obcokrajowców

Pływaj z TKKF - nauka i doskonalenie pływania dzieci

Projekt Rodzinne Pływanie

Projekt Rodzinne pływanie 2021 dla rodziców z dziećmi do lat 4

Lato z Krakowską Kartą Rodzinną

Nagrody Wojewodztwa Malopolskiego

Narodowy Spis Powszechny Ludnośni i Mieszkań 2021

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. Spisz się i wesprzyj lokalną społeczność!

Żonkilowe Podaj Dalej - Pola Nadziei

Miejske Centrum Informacji dla Seniorów

Pomocna Dłoń - Projekt wsparcia społecznego

Półkolonie Letnie 2021 w Centrum Młodzieży

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021

Dla seniorów: Program Obecność

Zmiana ogrzewania - program osłonowy

Ośrodek pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem

Czas - nie lekceważ zagrożenia

Akcja MOPS Pora na aktywność

Marszobieg 2021 po zdrowie dla rodziny

Nabór uczestników do udziału 
w turnusach opieki wytchnieniowej

Program profilaktyki czerniaka - infografika

Konsultacje społeczne dotyczące Miejskiego Programu Ochrony Zdrowia „Zdrowy Kraków 2022-2024” – I etap

Projekt Kraków w Formie

Centrum Pierwszej Pomocy Psychologicznej

Zasady ochrony drobiu przed chorobą HPAI

Pomoc psychologiczna

Anonimowi narkomani online

Anonimowi narkomani

Grota solna

Pomoc dla uzależnionych od alkoholu

Powiedz stop rakowi jelita

Konkurs plastyczny inspirowany twórczością Jeana de La Fontaine'a

Centrum Kultury Podgórza zaprasza na zajęcia w nowym sezonie 2021/2022!

Plakat - konkurs "A jeśli roboty zawładną światem" na Rok Lema

Konkurs Owocowo-warzywne inspiracje

Muzeum Krakowa ogłasza zbiórkę pamiątek i opowieści z czasów II wojny światowej

Konkursy organizowane przez Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa

Muzyczne podwieczorki w Swoszowicach

Klub Kliny

Czytanki na czasie

Kraków czyta

Trwa nabór chętnych osób do V edycji projektu "Proaktywni z POWER-em!"

Nabór do projektu „Kompetencje tworzą przyszłość”

Career Boost - bezpłatne dwudniowe szkolenie online

Kierunek Kariera otwarty dla osób z wyższym wykształceniem

Logo projektu gotuj po hiszpańsku

Logo projektu Career Turn 2021

Projekt Kompetencje Tworzą Przyszłość

Projekt Złap za Ster

Projekt „Lider HR – zarządzanie zespołem wielopokoleniowym”

Płatne staże z możliwością zatrudnienia

Bezpłatne szkolenia i staże

Program aktywizacji zawodowo-edukacyjnej Aktywna Przyszłość

Bezzwrotna dotacja na rozpoczęcie działalności gospodarczej

Program Rozwój i Praca

Budżet Obywatelski Województwa Małopolskiego w 2021 roku

Baner e-Urzędu Skarbowego

Ankieta Uniwersytetu Rolniczego dot. terenów zielonych

Jesień z Symbiozą

Kupuj świadomie - Akcja Produkt Polski

Przebudowa ulicy Myślenickiej - informacje

Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego Soboniowice 2, Rajsko 2 i Barycz 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Wróblowice 2

Spotkania z lekką atletyką

Krakowskie Kluby Rodziców

Elektrobrygada MPO

Pogromcy Bazgrołów

Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to).

Akceptuję